रामजनमला राप (रामजनमको कथा) तामाङ भाषा

कथा तामाङ्ग साहित्य

लेखक : कार्तिकेय घिमिरे, अनुवादक : इश्वर थोकर

लखन्देहि स्योङ ब्योङसि टिमुला । रामजनम, जानकि, फुल्बा थेन चाउते ताङसि ताङसि क्लाल्सि क्लाङटिमुला । स्योङला बगर कुनिरि थेनिकादे छाङमालान दिम मुला । सोसे न्हान्बा, साप्रासे लेम्बा दिमकादे तोक जेबा थेन ज्याबा म्राङबा मुला ।

“तिनि रमाइलो मुला हाइ !” चाउतेसे फुर ताङबान बिजि । थेला ताम थेसि स्ह्यान छाङमा ह्रोकादे झन फुर ताङबान क्याल्बा क्लाङबा चुजि ।

“ओइ रामजनम !” रामजनमला आमा झिजियासे क्रिङबान होइजि । थेला काइ थेबाला पायान छाङमान बिजाबुमो सा सुप म्हासि टिजि । थेनिकादे योना योना स्योङला कुनिरि प्योल थोन्सि कट्टु गन्जि क्वान्बान दिमपाट्टि ह्रार्जि ।

रामजनम लोङसि लोङसि आमाला ङामरि निसि दाराप्जि । थेला आमा ङ्हाज्याङ जिउला मुबा । ग्रेन ग्रेन मि, बाङबा बाङबा या । रामजनमला या क््रयाप चुङबान तोर स्हेद थिसि आमासे थेदा कुथापकुनिरि बोर्सि छ्यार ब्याजि । रामजनम काइ तेसि तेसि क्राबा चुजि । थेला ङामरि सिलाबारला खोरेरि ह्रोबा नाप्राङ तार्ङा थेन फालाङगि दोकाजि । चाबा स्हे म्राङबाला पायान थे फुर ताङबान चाबा चुजि । झिजिया जासे चाबा फुर ताङसि च्याबान टिजि ।

फोम्रेन्ना चासिलिच्छा रामजनमदा दाबे खालाङनि खालाङनि तासि खाजि ।

थे थेला च्योङ्याम्बा ह्रोकादे म्राङसि ल्हानान च्योप सिमुबा । खाप्पाइबिमा जाजा दिङला थेनोन मुबा । क्योलोलो कु दिङचे छ्योबा पुपु ह्रेम्बाकोलादा म्राङसि थेला ह्रोन्हाङला जानकि नाना, फुल्बा नाना थेन चाउते ज्योज्योसे ङ्हाज्याङ चेकाइ लामुबा । थेनिकादे छाङमान च्युइसे गि दिङला मुबा । म्लाङ लि, म्लाङ जिउ मुबा गोसोलह्राङबा थेनिकादे छाङमालान स्वाचे तार मुबा । जानकि थेन फुल्बा नानाला ब्रेल्बा ताजिन्मुबा । थेनिकादे च्युइ दिङला मुमा ब्रेल्बा तामुबा ।

“ओइ रामु !” रामजनमला दिम ङामरि दोकासि तिखुरिन थेला ह्रोकादे क्रिङजि । थे दुइरि थे आमाला कुरि च्युनि स्होसि टिमुबा । ह्रोकादेसे होइबा थेसिलिच्छा थेसे आमादा प्लिक च्याजि । आमासे ताला निउ बिसि मिसे पाङबासे थे फुर ताङबान दिम फिक्र्याप थोन्जि ।

“ब्राउ योना ब्राउ ।” बिबान जानकि योना योना जानकिनगरला ग्याम दाङजि । छाङमान थेला लिच्छा लिच्छा निजि । जानकिनगर लखन्देहिक्याम्साङला गोर्गि जाजाबा नाम्सा मुबा । थे नाम्सा ङाम्तेरिन गोर्गि ङ्हाज्याङ ह्रि मुबा । थे ह्रिताइ नोन म्हिकादेसे जानकिनगरला ह्रि बिमुबा । स्योङक्याम्साङ च्युइसे ङ्हाडु दिमकादे वाइसि क्याथाङ दोमा ङ्हाज्याङ ह्रि दोकाबा मुबा । थेनोन ह्रि जानकिनगरला ह्रि मुबा । थेनोन ह्रिरि निसि सिङ म्हाइसि बाबा थेन बजाररि बोर्सि चुङबा गे रामजनम, फुल्बा, चाउते थेन जानकिला आपाआमासे लामुबा । तिनि थेनिकादे नोन आपाआमा खालाइदा आपाङना खालाइसे थाआयाङना ह्रिरि सिङ म्हाइबारि निमुबा । थेनिकादे सिङ चुङसि ल्हानान केकेबा चाबा दाउरि मुबा । जानकि नानाला केकेबा चाबा योजना था याङसि मुताला छाङमान फुर ताङसि ह्रिरि निबाइगे मुबा ।

“लु, ह्याङतेनमि तारिन आरे । दारेम सिङ तिल्से थाला ?” ह्रिलाकुनितेरि दोबा दुइरि जानकि नाना स्हिक खार्बान बिजि । स्ह्यान छाङमान ह्राङ ह्राङदा प्लिक प्लिक च्याबान दाराप्सि टिजि ।

“स्ह्यानसे थासि ख्लाबा गिगि सिङ ह्रुप्सि दोइ स्होलामाले !” चाउतेसे बाङ दोन्बान बिजि । छाङमान ह्रोकादेसे थेला तामदा चाबान थोपो ह्योङजि । थे लिच्छा थेनिकादे सुइसुइ ह्रिन्हाङरि वाङजि । ह्रि वनमारा म्रासे गाप्पा मुबा । म्रा हेल्बान हेल्बान थेनिकादे न्हाङ न्हाङरि निबान चुजि । रामजनमदा ब्राबारि ल्हानान ज्यो आतामुबा । थे टु फ्रुमफ्रुम लासि ब्राबाइगे मुबा । ब्राना ब्रानान ल्हानान दुइ ब्रासि लिच्छा थेनिकादे ह्रिला गुङरि मुबा गोर्गि जाजाबा पाङगेल थेन खोप मुबा ग्लारि दोजि । रामजनम ब्लाप्सि थे ङामलान छेथोरि तोक टिजि । थेतेन छ्याम नोन स्ह्यान छाङमान टिजि ।

ह्रेछागि ब्लाप्पा न्हासि लिच्छा थेनिकादेसे गोर्गि फेलोङबा काइ थेजि । थे काइ खोपग्यामसे खामुबा । लोङसि थेनिकादेला क्लि छ्वार निजि । छाङमालान तिङ योना योना कोबा चुजि । छाङमान ग्लागिरि ख्वाङ तासि टिसि क्राबारि चुजि । तिलाइ दुइ लिच्छा काइ गोल्छे गोल्छेसे थारेङ थारेङ तासि निजि । थेनिकादे थेग्यामसे दाबे जाक्कि थारेङ दोजि । थेरि थेनिकादे छाङमासेन गोर्गि खार्बा गुर्सि टिबा जाजाबा दोङ स्याप्जि । दोङ स्याप्पाला पायान थेनिकादे फुर ताङसि क्रिङजि, ताङजि । थे लिच्छा थेनि ब्लि नोन डिक्तासि दोङ पुइसि ह्रिफिक्र्याप थोन्काजि ।

दिनि सेबा दुइ ताला जिन्मुबा । नामेकादे च्यापारचिपिर बिबान जाङरि दोबाइगेन मुबा ।

थेनिकादे दोङ पुइसि दिमरि निबा ग्याम म्हाइबाइगे मुबा । ग्याम म्लेसि थेनिकादे स्ह्यान नोन ग्याम तासि थारेङ थारेङ निबाइगे मुबा । रामजनम ब्राना ब्रानान ब्लाप्सि जिन्मुबा । म्हुन ताइ लाजिन्मुबा । थे दोङ पुइबा ख्लासि “ङा ब्राआखाम्जि !” बिबान ग्रेन ग्रेन काइ तेसि क्राबा चुजि । छाङमासेन दोङ थे ङामरिन थान्सि रामुङामरि निजि । जानकिसे थेला थोपो स्योम्बान मिनाङ मिख्लि लाबान च्याजि । रामु जानकिला कुरि पुप तासि क्राबा चुजि । थे क्राबा म्राङसि स्ह्यान छाङमालान मि मिख्लिसे फुजि । थेनिकादेसे न्हाबेङ चोइ लाबान चुर्से ओर्से च्याबा चुजि ।

“ओइ जानकि थेरि च्यागो ह्या !” चाउतेसे फुर ताङबान बिजि । छाङमासेन हाराबारा च्याजि । थे ङामतेरिन मे फुइसि म्हिकादे टिबा ह्राङबा थेनिकादेदा म्हान्जि । थेनिकादे योना योना रामुदा बामरि पुइबान नाङसाल लुङबा ग्लापाट्टि निजि । छिन्नाङ ब्रासि लिच्छा थेनिकादे मे लुङबा ग्लारि दोजि । थेरि दोसि लिच्छा झन थेनिकादेला लोङबा ल्हेसिकेन निजि । थेरि गोर ब्रेच्युइ टाटे पाङग्रे क्वान क्वान्बा म्हिकादे ख्वाङ तासि मे ङामरि टिमुबा । छाङमान स्या ख्राङसि क्वाप क्वाप चाबाइगे मुबा । था आयाङना म्हिकादे खाबा म्राङसि थेनिकादेसे योना योना ह्राङ ह्राङला तुम्बाक गाङ लाजि । थेनिकादेसे थेरि खाबा म्हिकादेदा ज्याना लासि च्याजि । गोर ब्लि जात्तुकुकादे म्राङसि लिच्छा थेनिकादेसे चुर्से ओर्से क्युरुरु च्याबान तुम्बाक दाबे ङ्हाच्छाला ह्राङ लासिन सारि तोक थान्जि ।

गोर ब्लिसेन लोङसि लोङसि टाटे पाङग्रे क्वान क्वान्बा म्हिकादेदा च्याजि । तिलाइ दुइ लिच्छा जानकि था आयाङना क्रिङजि, “रामकुमारि नाना !” ।

ह्राङदा मिन नोन तेसि होइबा थेसि टाटे पाङग्रे क्वान क्वान्बा म्रिङकोलासे उदेक ताबान ज्यागोन गाइना थे बुमोदा च्याजि । बुमोसे ह्यार्बान निबान या चुङबान सुङजि, “नाना ङा जानकि हिन्ना । ह्राङला आङा जानकि ।” दिङ ङिस ङ्हाच्छा दिम ख्लासि निबा म्रिङकोला बुमोला सुङग्यामसे थेराङबा ताम थेसि था आयाङना ग्लिङह्राङ लासि ङ्युजि । थेसे हाप ख्वाइजि आङादा ।

जानकिसे ताङ लासि छाङमालान ङोसेबा ह्राङला रामकुमारि नानातेन लाजि । नानासे रामजनमदा ह्राङला ङामरि होइजि । थेसे कुरि थान्सि स्या ख्वाजि । रामुदा नाना ह्राङला आमा ह्राङबान तोक जेबा ङाम्जि । थे ब्लाप्सि ह्युह्यु तामुबा । नानाला कुरि मेङ ह्यार्जि । थे म्हुना चाउते, जानकि थेन फुल्बासे नोन फोम्रेन्ना स्या चाजि । थेनिकादे नोन थेनोन नानाला ङाम्तेरिन म्हेर्जि ।

“लु रेगो रेगो रामकुमारि कमरेड ! दारेम तिनि चुग्यामसे क्याम्साङला नाम्सारि दोतोला ।” गोर्गि ग्रेन म्रिङकोलासे क्रिङबान नानादा होइजि । नानातेन छ्याम छाङमान बिजा बुमोकादे नोन रेजि । छाङमासेन ङाम्तेरिन क्युइ छ्याबा ग्लारि दोसि लि ख्रुजि । रामजनम नानाला या प्रिम्जो क््रयाप चुङबान ब्राबान मुबा । थे नाना खालाङ निबा, थेथेन निमुबा ।

छिन्नाङ लिच्छा छाङमान ब्राबारि छेजि । रामकुमारि नानासे बिजा बुमोकादेदा तिरेम प्लिक च्याजि । बिजा बुमो छाङमासे नोन नाना ताइ नोन मि थेम आलाना च्यासि टिमुबा । नानासे ज्युम नेबान रामजनमदा होइजि । थेसे ह्यार्बान निसि नानाला यारि क््रयाप चुङजि । स्ह्यान छाङमान बिजा बुमो नानाला कुनिरि निसि राप्जि ।

“लु पुनम कमरेड ! ङा चु बिजा बुमोकादेदा दिमरि सासि खाला । ह्राङनि क्याम्साङला नाम्सारि दोगो ह्या वा !” रामकुमारिसे ह्राङला ह्रोकादेदा सुङजि । थेसे ह्राङला ग्रेन तुम्बाकए नोन ह्रोकादे तान पिन्जि । नानासे दिमरि सासि पिन्ला बिबा था याङसि छाङमान फुर ताङजि । कमरेडकादे थेन बिजा बुमोकादे छाङमान तिखुरिन प्रे ब्राजि ।

यो ह्राप ह्रिपला दुइ मुबा । सिम्बा सिम्बा दुइ मुबा । बामासे बाम्बा म्राकादेसे लासि ग्यामरि नाम ताइबाह्राङ लासि बामासे ल्हुङ गाप्पा मुबा । छाङमान कुटिसि सुइसुइ ब्रासि टिमुबा । ह्रिला गुङरि दोकासि कमरेडकादे ज्याङ पाट्टिला नाम्सारि निजि । नाना थेन बिजा बुमोकादे स्ह्यारपाट्टि निजि । नानासे छिन्नाङ दाराप्सि क्याथाङ आदोतेदोना ह्राङला कमरेड ह्रोकादे ताइ नोन च्यासि टिजि । जाक्कि थारेङ दोसि लिच्छा गोर्गि ज्योज्योसे फ्लिक दोसि नाना थेन बिजा बुमो छाङमातान या ल्हिप्सि बाइबाइ लाजि । नानासे मि नाङ नाङ मिख्लि लाबान या ल्हिप्जि ।

“लु ब्राउ योना योना ङाइ एनिकादेदा दिमरि सासि लडाइरि फ्लिक दोतोला ।” नानासे बिजा बुमोदा बाङ दोन्बान बिजि । बिजा बुमोकादे नोन सुइसुइ ब्राबा चुजि । ब्राना ब्रानान घन्टा गि ब्रासि लिच्छा क्योलोलो नाम्सा म्राङजि । नाम्सारि वाङबाङ्हाच्छा ह्रिन्हाङरि नानासे सुइसुइ ह्राङसे क्वान्बा टाटे पाङग्रे क्वान प्लुक स्युसि झोलारि युजि । थेसे न्हाङरि म्लाङ छोनला कुर्ता सुरुवाल क्वान्मुबा । बिजा बुमोला या चुङबान योना योना ह्यार्बाह्राङ लासि रामकुमारि नाना जानकिनगर नाम्सारि दोकाजि । छाङमान ङोसेबाकादेसे थेदा उदेक ताबान च्यजि । खाज्युबाइ ह्युल्साग्यामसे खाबाह्राङ लासि च्याजि । नाना तिलाइ वास्ता आलाना सुइसुइ ब्राजि ।

दिमरि दोसि लिच्छा नानासे ह्रेङबा सा डुइजि । रामजनमसे चेकाइ लाबा मिसे नानादा प्लिक च्याजि । नानासे थेदा कुरि किन्बान ग्राम्बारि तिरेम चोक लाजि ।

घडिसे दिनिला गि ङ्याबा उन्जि । लखन्देहिला बगररि बालुवा फ्याङसि टिमुबा । प्राक छाबा दिनि फेमुबा । बिजा बुमोकादे छाङमान नानाला दिमरि टिसि कान चाबाइगे मुबा । नानाला आपाआमा ङिस दिङ लिच्छा दोकाबा जामेदा पिलिक पिलिक च्यासि टिमुबा । थेनिकादे ताङबाला मिख्लि जाबान मुबा । कान चासि टिबा नाना ङामरि दोसि आपासे थेला दाहिने या क््रयाप चुङजि । नानासे प्लिक च्याजि आपादा । आपाला मिग्यामसे प्रुलुलु मिख्लिला फुम ताइसि टिजि । नाना कुटिसि टिजि । कुटिसि कान चाबा चुजि । कान चासि लिच्छा आमासे नानादा छार कुर्ता सुरुवाल पिन्जि । नानासे फुर ताङबान क्वान्जि । पिङ छोनला थे कुर्ता क्वान्मा नाना हिरोनि ह्राङबान म्राङजि । दोलोहेन्दे कुटिसि टिबा आमासे जामेदा हाप ख्वाइजि । आमाला कुरि नानाला मिग्यामसे नोन मिख्लि ताइबा चुजि । थे काइ तेसि तेसि क्राबा चुजि ।

“ए म्राप ठ्वाङगो, म्राप ठ्वाङगो । ह्यार्बा बाङ लाबा आहिन कमरेड कुमारि” पुलिसकादे म्राप ढ्वाक ढ्वाक लाबान मुबा । ग्रेन ग्रेन काइ थेसि बिजा बुमोकादे छाङमान राङगारि पोप तासि जात्तार च्यासि टिमुबा । रामजनम पुलिससे नानादा होइबा थेसि कुटिसि ङ्यान्सि च्यासि टिजि ।

“ह्यार्बा बाङ लाबा आहिननि, दिमला क्युरुरु ङान्ला पुलिसकादेसे घेरा पिन्सि जिन्मुला” नाइके पुलिससे दाबे बाङसे बिजि ।

छिन्नाङ लिच्छा म्राप ठ्वाङजि । नाना ङ्हि नोन या तोर स्हेद थिबान पुलिस ङामरि दाराप्जि । नानाला यारि हत्कडि क्वान्सि पुलिससे नानादा चाउकिरि बोर्बान मुबा । ङाम्तेरि राप्सि दोलोहेन्देन प्लिक प्लिक च्यासि टिबा रामजनमसे “नाना … !” बिबान ह्यार्सि ह्यार्सि नानाला यारि क््रयाप चुङजि । थेसे नानाला यारि मुबा हत्कडि प्लुक ब्लाबा बाङ लाबान बिजि, “नाना खालाङ निबारि ?” “एला नानादा ङानिसे चाउकिरि च्युप्पारि बोर्के लाबा हिन्ना ।” गोर्गि पुलिससे क्रिङबान बिजि ।

रामजनमसे वाला वाला मि लाबान पुलिसपाट्टि फ्लिक दोसि बिजि, “ङाइ एला चाउकि फुप्सि पिन्ला ।” पुलिसकादे छाङमान उदेक ताबान बिजादा मि थेम आलाना च्यासि टिजि ।

नानासे फेलाबा दुइरि थेदा क््रयाप चुङबान चोक लाजि । थेला मि मिख्लिसे बाम्जि ।

रामजनम नानादा मि थेन आलाना च्यासि टिजि । थे क्राबारिए नोन आखाम्जि, नेबारि नोन आखाम्जि ।
■■

(चु पारिजात बालसाहित्य पाण्डुसलिपि विशेष सम्मान– २०६४ याङबा राप हिन्ना ।)

Leave a Reply

Your email address will not be published.