Category: समाचार

बालश्रमिक प्रयोग गर्ने १५ वटा उद्योग प्रतिष्ठान तथा रोजगारदातालाई कारबाही गरिएको छ । बालबालिकालाई श्रमिकका रुपमा काममा लगाउने ती उद्योग तथा प्रतिष्ठानलाई श्रम तथा रोजगार कार्यालय हेटौडाले कारवाही गरेको हो । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को १० महिनाको अवधिमा गरिएको अनुगमनका क्रममा बालबालिकालाई श्रमिकका रूपमा काममा लगाउने १५ प्रतिष्ठान तथा रोजगारदातामाथि कारबाही गरिएको कार्यालयका प्रमुख छन्दनारायण श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

काठमाडाैँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन साहले एउटा कानुन कार्यान्वयनले यो वर्ष १८ हजार ४ सय २२ जना विद्यार्थीले छात्रवृत्ति पाएकाे र आफूले कानुन निर्माण र कार्यान्वयन दुवै पक्षमा उत्तिकै गम्भीरताका साथ काम गरिरहेको बताउनुभएको छ । । सामाजिक सन्जालमा उहाँले राख्नुभएका स्टाटस यस्ताे छ :
गत शैक्षिक सत्र २०८० मा काठमाडौँ महानगर क्षेत्रभित्र भएका ५०४ निजी विद्यालयमध्ये ४६५ ले १३००० भन्दा बढी विद्यार्थीले छात्रवृत्ति पाएको विवरणमहानगरको इतिहासमै पहिलो पटक प्राप्त भएको थियो ।

बालबालिका खोजतलास समन्वय केन्द्रका बालसंरक्षण अधिकृत सन्तोष चन्द्र अधिकारी भन्नुहुन्छ, “मधेश प्रदेशमा हरेक वर्ष एक हजार बालिकाहरु हराउँछन् ।”
हराएका ती बालिकामध्ये कतिजना भेटिन्छन् त ?
“त्यसको वास्तविक तथ्याङ्क त हामीसँग छैन । छिमेकी देश भारतसँगको खुला सिमानाका कारणले गर्दा यस विषयमा थप अनुसन्धान हुनुपर्ने देखिएको छ । कतिपय बालिकाको मामाघर भारतमा भएकाले उता गएका हुन् भन्ने पनि छ ।

नेपालको संविधानले जन्मदर्तालाई मौलिक हकका रुपमा राखे पनि ७४ प्रतिशतले मात्रै जन्मदर्ता गराएको राष्ट्रिय जनगणनाको पछिल्लो तथ्यांकले देखाएको छ । अझै पनि २६ प्रतिशत जनसंख्या जन्मदर्ताबाट बाहिर रहेको छ । अझै पनि आमाको नामबाट जन्मदर्ता गर्न, शरणार्थीको जन्मदर्ता र विदेशमा जन्म भएका नेपालीको जन्मदर्तामा समस्या रहेको सरोकारवालाहरुको भनाइ छ ।
जन्मदर्ता सम्बन्धी अन्तरक्रिया कार्यक्रममा नेपाली काँग्रेसका सांसद एवं राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिका सभापति रामहरि खतिवडाले जन्मदर्तामा भएका कमी कमजोरीलाई सुधार गरी नेपाली आमाबाबुबाट जन्मिएका नागरिकलाई अनागरिक हुन नदिने बताउनु भयो ।

देशभरि फैलिएको डढेलोको असर हिमाली क्षेत्रमा पनि पर्न थालेको छ । डढेलोले बढाएको तातो हावाको लहरले सर्वोच्च शिखर सगरमाथा सहितका हिमालमा गर्मी बढाएको छ । यसले दीर्घकालीन असर पर्ने भन्दै विज्ञहरुले चिन्ता व्यक्त गर्नुभएकाे छ । डढेलो लाग्ने क्रम अझै नरोकिएको र प्रकोप देशका विभिन्न वन क्षेत्रमा बढ्दै जाँदा सगरमाथा लगायतका हिमालमा त्यसबाट सिर्जित धुवाँ अर्थात् कार्बन थुप्रिन थालेको विज्ञहरूको भनाइ छ । 

यौन हिंसा, दुर्व्यवहार भन्नसाथ हामीले अधिकांश रुपमा महिला र बालिकाहरु मात्र सोच्ने गर्दछौं । नेपालको विभिन्न कानूनहरु जस्तै अपराध संहिता अन्तर्गतको जबरजस्ती करणीको महलले समेत बालकमाथि जबरजस्ती करणी हुन सक्ने विषयमा मौन रहेको छ । त्यसैकारण बालकमाथिको बलात्कारको मुद्दा अप्राकृतिक मैथुन अन्तर्गत अघि बढ्ने गरेको छ । नेपालका विविध कानूनहरुमा बालकमाथिको हिंसाका विषयमा छलफल गर्न र यस मुद्दालाई पनि नेपालको बालअधिकारवादी आन्दोलन र ऐन तथा नीतिमा समेत स्थापित गर्नुपर्ने विषयमा सरोकारवालाहरुले एकसाथ आवाज उठाउनुभएकाे छ ।

स्कुले विद्यार्थी बालबालिका बोक्ने गाडी सवारी साधनको गति सीमित गरी गति निर्धारणका लागि गृह मन्त्रालयले भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको छ । तीव्र गतिका सवारी साधनका कारण बालबालिकामा नकारात्मक असर पर्ने र दुर्घटनाको जोखिम बढी हुने भन्दै उपप्रधान एवं गृहमन्त्री रवि लामिछानेले चासो  देखाउनु भएपछि गृहले आइतबार भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालयलाई पत्राचार गरेको हो ।

कोशी प्रदेशका १४ जिल्लामध्ये झापामा  हात्तीपाइलेको समस्या छ । झापाका १५ वटै पालिकाको एक सय ३१ वडामा नौ लाख ६१ हजार आठ सय ६१ जनालाई वैशाख १६ देखि ३० गतेसम्ममा औषधि खुवाउने अभियान सञ्चालन गरिने जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख रमेश बाराकोटीले बताउनुभयाे । कोशी प्रदेशका झापाबाहेकका १३ जिल्लामा हात्तीपाइले  निवारण भइसकेको छ । हाल झापामा दुई सय ८० जनाभन्दा बढी रोगी पहिचान भएका छन् । पहिचान नभएका रोगीको सङ्ख्या अझ धेरै हुनसक्ने  उहाँको अनुमान छ ।

यो वर्ष परीक्षामा नियमिततर्फ एक लाख ९६ हजार नौ सय १४ छात्रा र एक लाख ९३ हजार नौ सय ३३ छात्र गरी तीन लाख ९० हजार आठ सय ४७ परीक्षार्थी सहभागी भएका छन् । त्यस्तै ग्रेडवृद्धितर्फ एक लाख छ सय ५० विद्यार्थी सहभागी भएका छन् । देशभरका पाँच हजार पाँच सय ४२ विद्यालयका विद्यार्थी कक्षा १२ को परीक्षामा सहभागी भएका छन् ।