Category: Highlights

नेपालले जलवायु परिवर्तनका कारणले तापक्रममा वृद्धिको असरले हिमाली शृङ्खलाहरुमा हिउँ पग्लिँदै गएको र त्यसले नदीहरुमा सुक्खापनको वृद्धि भएकाले जनजीवनमा गम्भीर असर पारेको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान आकर्षण गरेको छ । जलवायु परिवर्तनका असर न्यूनीकरणका लागि विकसित देशहरुले प्रदान गर्ने १०० अर्ब डलरको प्रतिबद्धता पूरा गर्न समेत नेपालले अनुरोध गरेको छ ।

हिन्दू पर्वहरूमध्ये हरेक वर्ष फागुन शुक्ल पूर्णिमा तिथिमा मनाइने होली महत्वपूर्ण पर्व हो । यो पर्व विशेषतः नेपाल र भारतमा उल्लासपूर्वक मनाइन्छ । वसन्त ऋतुमा पर्ने होलीमा रङ्को प्रचुर मात्रामा प्रयोग हुन्छ । विभिन्न रङ्हरू आपसमा दलेर र रङ्गिन पानी छ्यापेर मनाइने यो पर्व फागुन महिनाको पूर्णिमा तिथिमा पर्ने भएकाले यसलाई फागु पूर्णिमा पनि भनिन्छ ।

सागरनाथ नाम गरेको एउटा घना जङ्गल थियो । त्यो जङ्गलमा बाघ, भालु, चितुवा, बाँदर र अरु थुप्रै ठूला साना जनावरहरु बस्थे । ठूला जनावरहरु साना जनावरसँग बोल्न पनि रूचाउँदैनथे । त्यसैले त्यस जङ्गलका साना जनावरहरु आफूभन्दा ठूलाहरुको माया र स्नेह नपाउँदा असाध्यै दुःखी थिए ।

प्रविधिका केही आविष्कारहरूले विश्वमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याएको भए तापनि प्रविधिको अतिरिक्तप्रयोगको कारण हुने नकारात्मक प्रभावका प्रमाणहरू पनि छन्।सूचना आदानप्रदान र प्रमुख समस्याहरू समाधान गर्न सहयोग गर्नमा प्रविधिले महत्त्वपूर्ण प्रगति गरेको छ। दुर्भाग्यवश, यसले तनाव, एक्लोपन, शारीरिक रोगहरू, र निद्राको कमी पनि निम्त्याउन सक्छ।

सिन्धुली जिल्लामा केही राजनीतिक दलले विद्यार्थीहरुलाई पार्टीकाे कार्यक्रमा संलग्न गराएको समाचार विभिन्न सञ्चार माध्यमहरुमा प्रकाशित भएपश्चात उक्त जिल्लाका बालबालिका र किशोरकिशोरी भेला भई उक्त कुराको विरोध गर्दै आउँदो स्थानीय तह, प्रादेशिक र संघीयस्तरको निर्वाचनमा बालबालिकाको प्रयोग विरुद्ध सिन्धुली घोषणापत्र २०७८ तयार पारेका छन् ।

पाँच मिनेटको दूरीमा पानी बगिरहेको हुन्छ, तर नजिकै रहेको विद्यालय काकाकूल छ । शौचालय जाने समेत पानी पाइँदैन । विद्यालयसम्म खानेपानी समेत पुगेको छैन । यस्तै दुर्दशा भोग्दै ५१औँ वर्ष पार गरेको एउटा विद्यालय हो, दाङ शान्तिनगर गाउँपालिका–३ केराघारीस्थित नेपाल राष्ट्रिय प्राथमिक विद्यालय । सो विद्यालय विसं २०१७ मा स्थापाना भएको थियो । यति लामो इतिहास बोकेको सो विद्यालयमा अहिलेसम्म खानेपानीको सुविधा पुग्न सकेको छैन ।

भाइबहिनीहरु, नेपाली सेनाले प्रकृति संरक्षणका क्रममा विभिन्न समयमा वन्यजन्तुको आक्रमण सहित विभिन्न विपद्का घटनामा आफ्नो अत्यधिक जनशक्तिको क्षति व्यहोर्नुपरेको छ । नेपाली सेनाले मङ्गलबार आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा राष्ट्रिय निकुञ्ज, वन्यजन्तु संरक्षण र शिकार आरक्षणमा खटिने क्रममा स्थापनाकालदेखि हालसम्म विभिन्न घटनामा परी १ सय १४ जना सैनिक जवानको मृत्यु भएको जानकारी दिइएकाे छ ।
रसुवाको राम्चे होस् वा लाङटाङ क्षेत्रको हिमपहिरो तथा बाघ र गैँडाको आक्रमण, बिच्छी टोकाइ एवं सर्पको डसाइबाट सेनाले जनशक्ति गुमाउनु परेको नेपाली सेनाको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु आरक्षण निर्देशनालयले जनाएको छ ।

राष्ट्रपति शैक्षिक सुधार कार्यक्रम अन्तर्गत झापाका ८८ विद्यालय छनोटमा परेका छन् । आर्थिक वर्ष २०७८-७९ मा सो कार्यक्रम अन्तर्गत कक्षा कोठा निर्माण, सूचना प्रविधि (आइसिटी) कक्षा सञ्चालन र प्रयोगशाला स्थापनाका लागि जिल्लाका १५ पालिकाका ८८ विद्यालय छनोटमा परेको शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइ झापाका प्रमुख राजकुमार विकले जानकारी दिनुभयो । ती विद्यालयका लागि कूल  १७ करोड नौ लाख बजेट विनियोजन गरिएको छ ।

मेलम्ची नगरपालिका वडा नं ७ र ८ मा १०४ गलैँचा बुन्ने बाल मजदुर भेटिएका छन् । गलैचा बुन्ने कार्यमा १ सय जना बालिका र चार जना बालक रहेको पाइएको छ । महिला आत्मनिर्भरता केन्द्रले गरेको अध्ययन अनुसार गलैँचा बुनाई श्रममा संलग्न बाल श्रमिकमध्ये ९–१४ वर्ष समूहका ५२ प्रतिशत र १५–१८ वर्ष उमेर समूहका ४८ प्रतिशत छन् । यीमध्ये १५ दशमलव ८५ प्रतिशत बालश्रमिक विद्यालय बाहिर छन् ।

जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वकै सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको हिउँ पग्लिने क्रम अहिलेसम्मकै तीव्र भएको हालै गरिएको एक अध्ययनले देखाएको बिबिसीले जनाएको छ । माइन विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताले गरेको अध्ययनले सगरमाथाको दक्षिणी मोहडामा विगत २५ वर्षमा ५४ मिटर हिउँको मोटाई घटेको तथ्य फेला पारेको छ । समुद्र सतहबाट ७ हजार ९ सय मिटरको उचाईमा रहेको ग्लासियर ८० गुना छिटो पातलिँदै गएको पनि अध्ययनले देखाएको छ ।