Author: Ketaketi Online

राष्ट्रिय ज्ञान सम्मेलनले बालश्रम अन्त्यका लागि बालअधिकार तथा बाल संरक्षण प्रणालीको विस्तार र सुदृढीकरण गर्नुपर्ने लगायत पाँच बुँदे सिफारिस गरेको छ । स्वतन्त्रता अभियान नेपालले विश्व शिक्षा लगायतका विभिन्न संस्थासँगको सहकार्यमा आयोजित दुई दिने सम्मेलनमा सहभागी बाल अधिकार प्रवद्र्धनकर्ताले बालश्रम अन्त्य गर्न सम्बन्धित र सरोकारवाला संस्था, निकाय, नागरिक समाजले गर्नुपर्ने क्रियाकलाप, सहकार्य र समन्वयबारे उल्लेख गरिएको छ ।

प्रहरीले हराएका दुई बालबालिकालाई धनुषाको जनकपुरधामबाट फेला पारेर अभिभावकको जिम्मा लगाएको छ । सिरहाको बरियारपट्टी गाउँपालिका–२ घर भई हाल जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१४ मनिपालबाट हराएका दिपिका दासका पाँच वर्षीय छोरा दीक्षान्त र सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका–५ का बुधनु मुखियाकी ६ वर्षीया छोरी सोनीकुमारीलाई जनकपुरधामबाट फेला पारी अभिभावकको जिम्मा लगाएको छ । दीक्षान्तलाई जनकपुरधाम–९ स्थित थापा चौकबाट र सोनीलाई जनकपुरधामस्थित पुल चोकबाट शुक्रबार फेला पारी अभिभावकको जिम्मा लगाएको प्रहरी नायब उपरीक्षक जीतेन्द्रकुमार बस्नेतले जानकारी दिनुभयो ।

युक्रेनले आफ्नो मुलुकलाई रुसले समुद्रको पहुँचमा रोक लगाएको आरोप लगाएको छ । रुसले आगामी साताका लागि तय गरेको नौसेना अभ्यासका लागि युक्रेनलाई समुद्र माथिको पहुँचमा रोक लगाएको आरोप छ । युक्रेनी विदेशमन्त्री दिमित्रो कुलेबाले अजोभ सागर पूर्ण रूपमा अवरुद्ध गरिएको र ब्ल्याक सीलाई रुसी सेनाले लगभग पूर्ण रूपमा ढाकेको बताउनु भयो ।
रुसले बारम्बार युक्रेनमाथि आक्रमण गर्ने कुनै योजना नरहेको जनाउँदै आएको छ । तर युक्रेनको सीमानामा १ लाखभन्दा बढी सैनिक तैनाथ राखेको छ ।

युरोपेली मुलुक जर्मनीमा कोरोना भाइरसको संक्रमण अहिले विश्वमै सबैभन्दा उच्च छ । जर्मनीमा पछिल्लो २४ घन्टामा २ लाख ४७ हजारभन्दा बढी नयाँ संक्रमित थपिएका छन् । विश्वमै उच्च संक्रमण रहेका अमेरिका, फ्रान्स, रुस जस्ता मुलुकमा अहिले संक्रमण २ लाखभन्दा निकै तल झरेको छ । अन्य युरोपेली मुलुकमा संक्रमण उच्च भएका बेला पनि संक्रमण निकै तल रहेको जर्मनीमा ‌ओमिक्रोन संक्रमणले व्यापक रुपमा फैलाएको छ । कोरोना विरुद्धको खोप लगाउन नागरिकहरुले आनाकानी गर्नु र स्वास्थ्य सावधानीका मापदण्डको पालना नगर्दा जर्मनीमा संक्रमण उच्च भएको छ ।

बेलायती प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले यसअघि तोकिएको समयभन्दा पनि अगाडि नै बेलायतमा कोरोनाका विरुद्धमा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउने बताउनु भएको छ । संक्रमण उल्लेख्य मात्रामा घटेपछि बेलायती प्रधानमन्त्री जोनसनले सो घोषणा गर्नुभएको हो । बेलायतमा आगामी मार्च २४ सम्मका लागि कोरोना भाइरस विरुद्ध प्रतिबन्धहरु लगाइएको छ । तर त्यस अगाडि नै सबै प्रकारका प्रतिबन्धहरुलाई फुकुवा गर्ने तयारी सरकारले थालिसकेको छ ।

कोरोना संक्रमण बढेपछि बन्द रहेको पशुपतिनाथ मन्दिर आज माघ २८ गतेदेखि खुला गरिएको छ । तोकिएको न्यूनतम स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गरी सर्वसाधारणका लागि मन्दिर खुला गरिएको हो । पशुपति क्षेत्र विकास कोषका अनुसार एक पटकमा ५० जनाभन्दा बढी भीड नहुने गरी दैनिक पूजाआजा र दर्शन गर्न आग्रह गरिएको छ । गत माघ ५ गतेदेखि मन्दिर बन्द गरिएपछि दैनिक नित्य पूजा बाहेक सर्वसाधारणका लागि मन्दिर बन्द गरिएको थियो ।

उत्तरी रसुवाको चिलिमेस्थित गोङ्गाङ माथिको तातोपानी मूल पुनः सुकेको छ । गानुगोला, टाउको दुख्ने, शरीर चिलाउने र दमजस्ता रोगको समस्या भएका व्यक्तिले औषधिका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको पानीकाे मूल सुकेपछि नुहाउन तथा लामो समय डुबुल्की मार्न नपाउने भएका छन् ।  विसं २०७२ को भूकम्पसँगै विलय भएको तातोपानीको मूल पाँच वर्षपछि गत भदौमा यथास्थानमै फर्किए पनि सुक्खायामसँगै केही दिन अगाडि उक्त मूल पुनः सुकेको स्थानीय बासिन्दाले बताएका छन् ।

नेपालमा पछिल्लो दशकमा बालश्रमको स्थितिमा सुधार त आएको छ तर अहिले पनि इँटाभट्टा, गलैँचा कारखाना र मनोरञ्जन लगायतका क्षेत्रमा ११ लाख बालबालिका बालश्रम गर्न बाध्य छन् । राष्ट्रिय योजना आयोगको केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग र अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनको संयुक्त प्रतिवेदन, २०२१ का अनुसार पाँचदेखि १७ वर्ष उमेर समूहका कूल ७० लाख बालबालिकामध्ये ११ लाख अर्थात् १५ दशमलव तीन प्रतिशत बालबालिका बालश्रमिक छन् । सन् २००८ मा १६ लाख बालबालिका बालश्रमिक रहेका थिए ।

अफगानिस्तानमा बालबालिकाहरुका लागि तत्काल ठुलो सहयोग नगरे दस लाख बालबालिकाको मृत्यु हुनसक्ने दावी गरिएको छ । संयुक्त राष्ट्रसंघ अन्तर्गतको राष्ट्रसंघीय बालकोष (यूनिसेफ) ले त्यहाँका बालबालिकाको जीवन खतरापूर्ण अवस्थामा रहेको चेतावनी दिएको हो । यूनिसेफले बालबालिकाको अवस्थाप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै विश्व समुदायले तत्काल सहयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिएको छ ।
विषेश गरेर आधारभूत खाद्य सेवासमेत नभएकाले बालबालिकाहरुलाइ कुपोषण भएकाे छ ।