Category: Highlights

नेपालमा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय बाल चलचित्र महोत्सव (बालफिल्म महाेत्सव) वि.सं.२०५३ मा आयोजना भएको थियो । नेपाली चलचित्र निर्माता र निर्देशकलाई बाल चलचित्र निर्माणका लागि उत्प्रेरित गर्ने उद्देश्यका साथ महोत्सवको आयोजना गरिएको थियो । नेपाल बाल संगठन, नक्साल, काठमाडौँद्वारा आयोजित उक्त महोत्सवमा विभिन्न देशका बाल चलचित्रहरु देखाइएका थिए ।

आँखाको देख्ने शक्तिलाई सधै स्वस्थ र तन्दुरुस्त राख्न र शरीरलाई विभिन्न प्रकारका संक्रामक रोगहरूबाट बचाई राख्न भिटामिन ‘ए’ आवश्यक पर्दछ । यो मानिसको शारीरिक र मानसिक विकासका लागि नभई नहुने तत्व हो । भिटामिन ‘ए’ को कमीले गर्दा नेपालमा प्रतिदिन एकजना बालबालिका अन्धो हुने गरेको कुरा पत्ता
लागेको छ ।
भिटामिन ‘ए’ केबाट पाइन्छ ?
भिटामिन ‘ए; का जम्मा दुईवटा स्रोत छन् : जनावर र वनस्पति ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयअन्तर्गत स्वास्थ्य सेवा विभागले वैशाख ६ र ७ गते बिहीबार र शुक्रबार पाँच वर्षमुनिका बालबालिकाका लागि राष्ट्रिय भिटामिन ‘ए’ कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने भएको छ ।
भाेलि बिहीबार र पर्सी शुक्रबार दुई दिनसम्म सञ्चालन हुने यस कार्यक्रममा भिटामिन ‘ए’ क्याप्सुल छ महिनादेखि ५९ महिनाका बालबालिकालाई र जुकाको औषधि एक वर्षदेखि पाँच वर्षसम्मका बालबालिकालाई खुवाइँदैछ ।

मुन्नी सापकोटा नेपाली भाषामा साहित्य रचना गर्ने भारतीय बालसाहित्य लेखक हुनुहुन्छ । उहाँ सन् २०१४ मा भारत सरकारबाट साहित्य अकादमी बालसाहित्य पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल लेखक हुनुहुन्छ । भारत सरकारबाट राष्ट्रिय कीर्ति शिक्षक पुरस्कार (२००७) र असम सरकारबाट कीर्ति शिक्षक पुरस्कार (२००४) प्राप्त गर्न सफल लेखक सापकोटाका मौलिक र अनुवादित गरी आठ वटा कृतिहरु प्रकाशित भएका छन् । उहाँको जूनकिरी बालकथा सङ्ग्रह सन् २०१४ को बालसाहित्य अकादमी पुरस्कार जित्न सफल कृति हो ।

मानिसको शरीरलाई शक्ति प्रदान गर्न, शारीरिक तथा मानसिक वृद्धि र विकास गर्न र रोग विरुद्ध लड्ने क्षमता वृद्धि गर्नका लागि पोषक तत्वहरु अति आवश्यक छन् । शरीरलाई आवश्यक पर्ने पौष्टिक तत्वहरु निम्नानुसार छन् जुन हामीले खाने कुराबाट प्राप्त गर्दछौ ।
१. काबर्बोहाइड्रेट २. प्रोटिन ३. खनिज पदार्थ ४. चिल्लो पदार्थ ५. भिटामिन र पानी ।
मानिसहरुले स्वस्थ रहन सन्तुलित आहार खाने र प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने गर्नु पर्दछ ।

मानिसलाई जुका लाग्नु भनेको उसको शरीरमा परजीवी पसेर पेटमा जुका लाग्नु हो । मानिसलाई परजीवीबाट हुने रोगहरुमध्ये जुका नै सबैभन्दा धेरै लाग्ने रोग हो । यो रोग जुनसुकै उमेरका मानिसलाई लाग्ने रोग हो । यो रोग विशेष गरी बच्चाहरुलाई बढी लाग्ने भएकोले बच्चाको सरसफाईमा विशेष ध्यान दिनु पर्दछ ।

चन्द्रागिरी नगरपालिकाले आफू मातहतका सबै सामुदायिक विद्यालयमा बालविकास कक्ष अनिवार्य गरेको छ । आगामी वैशाखदेखि शुरु हुने नयाँ शैक्षिक सत्रमा भर्ना हुने बालबालिकाले आफू अनुकूल खेल्दै, रमाउँदै, सिक्दै र पढ्दै गर्ने स्तरीय वातावरण पाउनेछन् । विद्यालयको तहको पहिलो यस्ता कक्षमा बालबालिकाको सिकाइका लागि आवश्यक सामग्री (खेलकुद, पाठ्यपुस्तक, स्मार्ट डिजिलट बोर्ड आदि) रहनेछन् । नगरका १५ वडाभित्र रहेका २४ वटा सामुदायिक विद्यालयमध्ये यही महिनाभित्र २३ विद्यालयमा ‘बालविकास कक्ष सबलीकरण’ भइसक्ने छन् ।

काठमाडौं महानगरपालिकाभित्र संचालित संस्थागत विद्यालयले अनिवार्य रूपमा नेपालीपन झल्कने गरी नामकरण गर्नुपर्ने भएको छ । पछिल्ला दिनमा विद्यार्थी आकर्षण गर्ने नाममा अधिकांश संस्थागत विद्यालयले अङ्ग्रेजी नाम राख्ने गरेका छन् । साथै युरोप, अमेरिकालगायत विकसित मुलुकमा उत्कृष्ट ठहरिएका शैक्षिक संस्थाको नाम राखेर विद्यालय खोल्ने क्रम पनि बढेको छ । त्यस्ता विद्यालयले नेपालीपनलाई संरक्षण गर्न नसकेको बताउँदै महानगरपालिकाले अबदेखि अनिवार्य रूपमा नेपालीमा नै नाम राख्न निर्देशन दिएको छ ।

बच्चा जन्मिएपछि खोप तालिका बमोजिम तोकिएका खोपको सबै र पूरा मात्रा लगाएमा बालबालिकालाई सरुवा रोगहरुसँग लड्ने क्षमता प्राप्त हुन्छ ।
यसरी तोकिएका खोपको पूरा मात्रा लगाएमा यसले बालबालिकामा दीर्घकालीन रुपमा हुन सक्ने विभिन्न संक्रामक रोगको संक्रमण, अपाङ्गता र मृत्यु दरलाई कम गर्दछ ।

भाइबहिनहरु, वरिष्ठ कलाकार हरिवंश आचार्य अहिले गीत रचना, संगीत र गायनमा सक्रिय हुनुहुन्छ ।  उहाँले एक पछि अर्को गीत सार्वजनिक गरिरहनुभएकाे छ।  जनचेतनामूलक सृजनालाई सबै दर्शकमाझमा पुर्याउन सफल हरिवंशको भ्रष्टाचार नियन्त्रण र खबरदारीको संदेश बोकेको नयाँ गीत सार्वजनिक भएको छ।  

‘जस्को पनि दाउ छ खाने हो हाम्म हाम्म’ बोलको सार्वजनिक गीतमा हरिवंश आचार्यको शब्द, संगीत र स्वर रहेको छ भने श्याम स्वेत रसाईलीको एरेन्ज रहेको छ ।